Arbeidsongeschiktheid Nederland en de Spaanse belastingdienst 2025

Update 2025: INSS en UWV zijn met elkaar in gesprek geweest!
n.a.v. de uitspraak van Hooggerechtshof van het Comunidad Valenciana (Tribunal Superior) in december 2023 over een ingediende zaak door een Nederlander over totale vrijstelling Spaanse belasting over zijn arbeidsongeschiktheidsverzekering

De Nederlander is resident in het Comunidad Valenciana, met een IVA uitkering 80-100% en is volledig duurzaam arbeidsongeschikt voor alle werkzaamheden.

Arbeidsongeschiktheid Nederland en de Spaanse belastingdienst

Geschiedenis: situatie vanaf uitspraak van het Hooggerechtshof van Spanje d.d. 14 maart 2019

Op 14 maart 2019 heeft het Hooggerechtshof van Spanje een uitspraak gedaan over een Zwitser die een volledige arbeidsongeschiktheidsuitkering geniet vanuit Zwitserland versus Spanje

N.a.v. deze uitspraak wordt er geen enkel verschil gemaakt tussen inwoners uit Zwitserland en EU-landen

M.a.w de uitspraak van Hooggerechtshof van 14 maart 2019 is ook bindend voor alle Nederlanders met een volledige arbeidsongeschiktheidsuitkering

Twee punten/zaken zijn van belang:

1. De Spaanse belastingdienst mag vanaf dat moment (14 maart 2019) geen uitspraak meer doen over de aanvraag wel of geen belastingvrijstelling over de arbeidsongeschiktheid
2. De afdeling EVI (El equipo de valoración de incapacidades) van de INSS (Instituto Nacional de la Seguridad Social) moet voortaan de arbeidsongeschiktheidsuitkering vanuit een ander EU land beoordelen
   

Echter de afdeling EVI heeft:

• geen ervaring met beoordelen van buitenlandse aanvragen
• zij behandelde de aanvragen volledig opnieuw
• nam in haar beoordeling de verslagen van UWV niet mee
  

Met als gevolg dat eigenlijk alle aanvragen van Nederlanders met een arbeidsongeschiktheidsuitkering voor totale vrijstelling Spaanse belasting door de Spaanse belastingdienst afgewezen werden/worden omdat de INSS (Instituto Nacional de la Seguridad Social) de uitkeringen standaard beoordeelt en vaststelt in de categorie incapacidad permanente total

• Daarmee wordt wel erkend dat er sprake is van een arbeidsongeschiktheid voor uitoefening van eigen werk
• Bij de aangifte inkomstenbelasting is er recht op een belastingvermindering van € 3000
• Echter niet erkend wordt dat er sprake is van duurzaam en blijvende arbeidsongeschiktheid voor alle werkzaamheden
  
  
  

Uitspraak Volledige arbeidsongeschiktheid Nederland (IVA) en Spanje

Nieuwe situatie:

In december 2023 is in het Comunidad Valenciana via het Tribunal Superior in Valencia een uitspraak gedaan n.a.v. een ingediende zaak door een Nederlander: resident in het Comunidad Valenciana, met een IVA uitkering 80-100%

Het Hooggerechtshof - Tribunaal Superior in Comunidad Valenciana heeft in haar uitspraak aangegeven

Dat deze persoon met een Nederlandse WIA met IVA, die volledige duurzaam arbeidsongeschiktheid voor alle werkzaamheden is en de daarbij behorende medische documenten van het UWV heeft:

• Door INSS, afdeling EVI (El equipo de valoración de incapacidades) geen zorgvuldige beoordeling en vaststelling heeft plaatsgevonden
• Nederland in haar beoordeling wel degelijk onderscheid maakt tussen arbeidsongeschikt voor eigen werk en arbeidsongeschikt voor alle werkzaamheden
• Arbeidsongeschiktheid voor alle werkzaamheden zijn vastgesteld door de Verzekeringsarts van het UWV m.a.w. er zijn Geen Duurzaam Belastbare Mogelijkheden (GDBM) meer
• De beoordeling GDBM vastgesteld door UWV (Instantie die gelijkwaardig is aan Seguridad Social in Spanje) niet is meegenomen in de beoordelings- en vaststellingsprocedure door de afdeling EVI van INSS
  
  

Tribual Superior heeft in december 2023 aangegeven

• Beoordeling door Verzekeringsarts als er sprake is van GDBM moet door EVI van INSS geaccepteerd en meegenomen worden in de vaststellingsprocedure
• INSS moet op basis van aangeleverde (medische) documenten komen tot een indeling in één van de categorieën die Spanje kent (te weten: Incapacidad Permanente Total, Incapacidad Permanente Absoluta of Gran Invalidez)

Overleg Spanje en Nederland over documenten arbeidsongeschiktheid

In 2025 is overleg geweest tussen de INSS en het UWV

Daarin werd gesproken:

De methodes om arbeidsongeschiktheid vast te stellen verschillen aanzienlijk tussen beide landen
In Spanje wordt het percentage vastgesteld naar de medische beperkingen en het vermogen om enig werk te verrichten, hoe weinig ook
In Nederland wordt het percentage arbeidsongeschiktheid vastgesteld door de arbeidsdeskundige (en niet de verzekeringsarts) van het UWV, op basis van inkomensverlies en dus via een financiële vergelijking
Dit percentage zegt in Nederland minder over de medische situatie, terwijl dat in Spanje juist centraal staat INSS beoordeelt of de beperkingen leiden tot volledige uitsluiting van elk beroep, en alleen dan volgt een IPA-erkenning
INSS is de enige instantie die wettelijk gerechtigd is een IPA-kwalificatie af te geven

INSS heeft met UWV afgesproken dat de cliënt bij UWV om een bewijs kan vragen waaruit blijkt dat hij volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is

Omdat alleen de beschikking niet voldoende is voor INSS, geeft UWV ook de andere documenten af die bij de WIA-beoordeling (IVA) zijn opgesteld

De documenten worden door UWV per post aan cliënt toegezonden

Denk je dat je in aanmerking kunt komen voor indeling in de categorie Incapacidad Permanente Absoluta en daarmee vrijgesteld kunt worden voor totale vrijstelling belasting dan moet je de volgende documenten kunnen overleggen

Noodzakelijke aan te leveren documenten voor beoordeling arbeidsongeschiktheidscategorie in Spanje

1. Brief met besluit van UWV, IVA 80-100%
2. Bewijzen dat aanvrager geen enkele arbeid meer kan verrichten met medische rapportage van de verzekeringsarts van UWV
3. Documenten waaruit blijkt dat er vanuit WAO Geen Duurzaam Belastbare Mogelijkheden (GDBM) of Geen Belastbare Mogelijkheden Duurzaam meer zijn vanuit IVA
4. Alle documenten moet beëdigd vertaald zijn in het Spaans door een vertaler die geregistreerd staat in register van Spanje
5. Recente medische rapporten van een arts, specialist of psychiater werkzaam binnen de Seguridad Social (openbaar ziekenhuis) kunnen een toegevoegde waarde hebben

Lees het totale artikel over de uitspraak van de Hogegerechtshof d.d. 14 maart 2019 en het vervolg daarop op onze website

Bereid je goed voor als je gaat emigreren naar Spanje met een arbeidsongeschiktheidsuitkering of invaliditeitsuitkering
Ga er niet van uit dat je GEEN belasting hoeft te betalen in Spanje omdat je volledig arbeidsongeschikt bent!